ولايت سمنگان

(تاریخ ، جغرافیا ،میراثها وداشته ها )

                                                                              دکتور شمس الحق آریانفر

             سمنگان يكي ازولايت هاي پرخواسته كشور است درشمال ميهن باستاني ما موقعیت دارد.

درشمال شرق سمنگان كندز، درجنوب شرق آن بغلان قراردارد .سمت جنوب آن باميان است وشمال آن جمهوری تاجیکستان وقسما ازبیکستان. آري سمنگان درميان اين ولايت ها موقعيت دارد ارتفاع آن از سطح بحر ۱۰۰۰ متر است. مساحت آن ۱۶۲۲۰كيلومتر مربع است ونفوس آن ۲۷۲۵۸۴نفر ميباشد.  بايد گفت كه قبل ازساختمان سالنگ وحتي پيش ازايجاد راه درۀ شكاري راهي كه شمال وجنوب كشور را باهم مي پيوست، از سمنگان ميگذشت. وآن قسمي بود كه از ولايت باميان به روبي ودواب سمنگان گام ميگذاشتند  وبس از گذشتن از خرم وحصارباغ ،حصاركند ه ، درۀ زندان وشهرقديم امروز،بطرف خلم رهسپار وازآنجا به بلخ مير سيدند .

 به ادامه مراجعه کند

نهضت مشروطه درافغانستان

دکتر شمس الحق آریانفر

بعداز مرگ اميرعبدالرحمن خان كه با تكيه برانگليس هرنهضت وهراند يشه ورز مخالف را به شدت  سركوب مي كرد، سراسر روزگا ر امير حبيب الله،  دوران تحرك احساسات سركوب شده، نضج وپا يايي نهضت بيداري، روشنفكري ومشروطه خواهي دركشور است .

پيرامون چرايابي اين نهضت دانشمندان ومؤرخان عوامل وانگيزه هاي  مختلفي را برشمرده اند :

نخست گفته ميشود جنبش روشنفكري كه درسده هفدم  در اروپا ايجاد شده بود، درقرن نوزدهم  به اسيا وافريقا را ه يافت  وافغانستان نيز در تا ثرپذيري  ازين روند نداي مشروطه  خواهي وحكومت قانون رابلند نمود .

 به ادامه مراجعه کنید

  نوروز باستاني                

                                                                                                دکتر شمس الحق اریانفر

           كسيكه قادر است در جشن هاي ملي كشورش بر قصد خوب ميداند كه در مواقـع لـزوم چـگونه از ميهنش دفاع نمايـد (( هر كه روز نوروز جشن كند و به خرمي پيوندد تا نوروز ديگر عمر در شادي و خرمي گذارد . ( 2 ).

           نوروز باستاني خجسته يادگار نياكان فرهيختة خويش را بزرگ ميداريم جشني كه به درازي هستي انسان از سنت هاي ارجناك آريائيان و آغاز زيست همگاني پيشينيان گفتني ها دارد .

           نوروز در دل زمانه ها جاريست . در بلند گاه گاهنامة آرينزمين و در نهايت رواق زيست نامة اين ميهن نگارة ارجمندي و شكوهندگي نوروز را مي يابيم .

مسعود درمقايسه  باشخصيت هاي بزرگ جهان

 دكتور شمس الحق آريانفر

سخن از احمدشاه مسعود است.

            از آخرين پيامدار پهناي نبرد و رهايي سدة معاصر و همه روزگاران كه با فتح آخرين فرازها، بر سكوي جاودانة تاريخ تكيه زد.

            سخن از رستم مجسمي است كه فردوسي خويش را گم كرده است، تا در شهنامة جهان، جاودانه تسجيل گردد.

            و يادكرد از وخشور و چراغدار آرياناست كه از بلنداي هندوكش و بام جهان تكبير آزادي و ايمان را به گوش غفلت زده گان زمان فرياد نمود و خوابيده گان ذلت آشنا را، با زمزمة نجات و آگاهي، از خواب زمستاني هزار ساله بيدار كرد.

  به ادامه مراجعه کنید

عوامل ماندگاری وسیر تاریخی نوروز

 دکتور شمس الحق آریانفر

ملت هاي جهان، ازبدوي تامتمدن،همه جشن هاي دارند، وآيين هاي ويژۀ دربرگزاري اعياد وجشن ها،نزد آنان وجوددارد.

 جشن هاي باستاني واساطيري، جشن هاي تاريخي وملي،اعياد وجشن هاي مذهبي وديني، جشن هاي موسمي،جشن هاي سياسي وجشن هاي خانواده گي ازشمار آن مناسبت ها وجشن هاي است ،كه ملت هاي جهان هريك به شيوه یی ،گونه يي آن راجشن مي گيرند.

 جشن نوروز،كه رستاخيز طبيعت وجشن رويش ونوشدن هستي است،جشني است باستاني واساطيري كه درطول تاريخ، درموسم بهار به گونۀ ملي ومذهبي تجليل مي گرديده است.

 به ادامه مراجعه کنید

آشنایی با آثار وتالیفات سید جمال الدین افغانی

دکتور شمس الحق آریانفر

سید جمال الدین افغانی، پیشوای نهضت بیداری ، آزادی واسلامی خاور زمین است .

سید را نتنها در افغانستان ، که در هند ، مصر، ترکیه ، عربستان ، ایران و... طلایه دار نجات  ورهايي  ملتها والهام بخش خود آگاهي می دانند .

سید برای اشاعه اهداف وآرمان های خویش چند شيوه را برگزیده بود .

 به ادامه مراجعه کنید

«رادی» و «جوانمردی» ، نمادي ازشكوه فرهنگ آريايي

 دکتورشمس الحق آریانفر

آريائيان والاتباروفرهيخته همچنان كه فرهنگ ومدنيت عظيمي رابه جهان عرضه داشتند ، در زمينۀ ارزش هاي معنوي واجتماعي واخلاقي نيزاصل هاوشيوه هاي راتسجيل نمودندو به ميراث گذاشتند كه تاهنوزمايه مباهات بشري و موردكاربرد جوامع انساني، در راستاي عز وشكوه وبالندگي آریائیان است.  رادي وجوانمردي يكي از اين شیوه ها واصل هاست.

رادي سنت شكوهنده آريايي است وبرخاسته ازسرزمين باستاني آرینزمين است كه تمام خطۀ خاور وحتي اروپا را درنورديد.

“رادی“ كه به نام هاي “جوانمردي“ عياري“ فتوت“ كاكه گري“ از روزگار باستان تاامروز ادامه دارد ،مجموعۀ است ازكنش ها وباورهاي درراستايي:ايثار ،فداكاري ،ازخودگذري ،خدمت به همنوع، غريب نوازي وپاسداري ازارزشهاي انساني.

 به ادامه مراجعه کنید

احمد علی کهزادخردمندی بر چکاد باروری

                                                                 دکتر شمس الحق آریانفر

(به مناسبت سومين سالگرد وفات استاد احمد علی کهزاد)

           کهزاد را گاهی در هزارسم و قره کمر سمنگان و دمی هم در آقکپرک بلخ و گاهی هم دشت نامور غزنه می يافتی، که در جستجوی نماد از دوره های پارينه سنگی و پيش از تاريخ ميهن مان است. و فراوان ابزار سنگی، سر های پيکان آثار چقماقی و ابزار استخوانی به دست آمده  از کاوش ها و پالش های دستان رازياب او گپها و قصه ها دارد.

         زمانی با سکه های کهنه سرگردان بود تا ناشناخته یی را باز يابد و ناگفته يی را باز گويد و در پهنه تنگ و کوچک يک سکه رد پای از  تاريخ گذشته را باز يابد.

 به ادامه مطلب مراجعه کنید

 حضور پرشکوه احمدشاه مسعود درجهان معاصر

(دیدگاه شخصیت های پنج قاره جهان)

 دکتور شمس الحق آریانفر

بعدازشهادت احمد شاه مسعود شاهد بودیم که شخصیت های مهم درپنچ قاره جهان نتنها سخنانی درشکوه وعظمت مسعود بیان داشتند که آشکارا اشک ریختند وازجان گریستند.درخواجه بهاالدین محل شهادت احمد شاه مسعود شاهد بودیم که خبرنگاران خارجی ازکشورهای مختلف ازجریان اشک چشمانشان بسته و ازشدت بغض صدای شان درگلو ها خفه گردیده بود.

            جهان شخصیتی به این محبوبیت راکمتر دیده است.این شخصیت متعالی وپرشکوه که جهانیست وآزادگان جهان به نام وکارنامه و حتی لباس وکلاه پکول آن افتخار می نمایند، ازافغانستان وقهرمان ملی این خطه باستانی و مردخیزاست.

 به ادامه مراجعه کنید

عبدالحي حبيبي دانشمند دايره المعارفي

دكتور شمس الحق آريانفر

استاد عبدالحي حبيبي از نخبگان طراز اول دانش و فرهنگ ماست و از لحاظ احاطه به دانش هاي گوناگون به گونة فرزانه گان پارين، شايد بزرگترين دانشمند و فرهيخته مرد فرهنگ معاصر افغانستان است.

شخصيت علمي حبيبي، منشور كثير الابعادي است كه تمام ساحات دانش زمان را فرا گرفته است. به قول يكي از دانشمندان هم روزگارش: "اين بزرگ مرد انديشه و سرشناس، در زبان شناسي، در روزنامه نگاري و صحافت، در متن شناسي، در جهان سياست و در مسايل فلسفي و اجتماعي تبحر و احاطه همه جانبه داشت."(1)

 به ادامه مراجعه کنید